Bronsmotoren
ledbar
Selecteer rechts het onderwerp en klik op go

De historie.

Jan Brons


Jan Brons werd op 20 januari 1865 geboren in het Groningse Wagenborgen.
Zijn vader had een timmerwerkplaats en bouwde ook huizen en boerderijen, juist bij deze klussen kwamen zij in aanraking met de nieuwere technieken zoals bv. dorsmachines.
Tijdens reparaties aan dit soort machines en andere werktuigen (lees het verhelpen van storingen!) werd goed gekeken naar de werking.
En vooral in de wintertijd werd heel wat tijd besteed aan het maken van bv. dorsmachines.
De eerste motor die bouwvakker Jan Brons uit het Groningse Wagenborgen in 1891 bouwde, wilde niet lopen.
Geen wonder, want in het boekje dat hij gebruikte, was het Engelse woord 'petrol' vertaald met 'petroleum' in plaats van met 'benzine'.
Rudolf Diesel was rond 1890/1900 druk bezig met de ontwikkeling van zijn dieselmotor. Dit wilde niet zo best lukken aangezien het inbrengen van de brandstof best wel lastig was, deze brandstof moest tegen de compressiedruk van ong. 40 bar in de cilinder gebracht worden. Rudolf Diesel had wel de mensen en machines om deze speciale onderdelen te maken. Jan Brons die inmiddels wat boeken over deze motor had gelezen kon dit niet. Toch wilde Jan Brons graag zo'n motor bouwen en bedacht een soort hulpzuigertje voor het inbrengen van de brandstof. Het werkte niet, maar met een kleine aanpassing was wel het verstuiverbakje geboren. De eerste "bakjesknapper" liep. Jan Brons deed een ontdekking die hem wereldberoemd zou maken.
Hij maakte een motor die zonder brandstofpomp en verstuiver op diesel of gasolie kon lopen. Het principe heet kortweg "gasverstuiving".
Voor die tijd was dit een sensationele ontdekking omdat dit veel goedkoper was dan de systemen van de concurrenten en er werd dan ook patent verleent op deze uitvinding.
De vraag naar deze motor was zo groot dat men besloot een geheel nieuwe fabriek te bouwen aan het Damsterdiep in Appingedam.
Op 1 april 1907 starte de nieuwe fabriek met 47 man personeel.
Door de jaren heen waren er topjaren maar ook dieptepunten zoals de crisisjaren en beide wereldoorlogen.
Dit zien wij ook aan de totale motorvermogens die per jaar werden afgeleverd.
De gegevens van deze tabel kunnen afwijken van de werkelijkheid, de basisgegevens komen uit de boeken "Volle Kracht Vooruit" en "Van Bakjesknapper Tot Turbodiesel". Op deze gegevens zijn wat rekenkundige bewerkingen op los gelaten.

Jaartal Aantal
Pk's
Aantal
motoren
Gemiddeld
Pk/motor
Mensen
in dienst
Oppervlakte
terein
Oppervlakte
gebouwen
1907 500 Pk 33 15 pk 60 man 19.382 mē 1375 mē
1911 3900 Pk 260 15 pk 100 man 28.241 mē 3000 mē
1916 4000 Pk 133 30 pk 205 man 28.241 mē 5130 mē
1924 7000 Pk 250 28 pk 160 man 53.941 mē 5130 mē
1929 7500 Pk 192 39 pk 280 man 57.341 mē 10.200 mē
1933 2500 Pk 33 75 pk 80 man 57.341 mē 10.200 mē
1938 9800 Pk 75 130 pk 235 man 57.341 mē 10.200 mē
1945 900 Pk 18 50 pk 260 man 57.341 mē 10.200 mē
1956 15000 Pk 60 250 pk 440 man 68.031 mē 12.100 mē
1962 22300 Pk 48 465 pk 410 man 72.000 mē 12.600 mē
1967 13050 Pk 17 750 pk 366 man n.b n.b
1975 30700 Pk 23 1335 pk 500 man n.b n.b


Jan Brons bleef tot aan zijn dood op 9 februari 1954 (hij was toen 89 jaar) aan zijn tekentafel werken.

De laatste rustplaats.

In 1957 was het 50 jarig jubileum en kwam ook het gedenkboek "Volle Kracht Vooruit" uit waarin de eerste 50 jaar prachtig wordt beschreven.
De ontwikkelingen gingen verder en ook de motorvermogens stegen fors, van de GB motor werd een V-motor gemaakt en zo werd de GV motor geboren.
Vanaf 1971 werkte Brons, Bolnes en de Industrie samen in de Nederlandse Motoren Combinatie, helaas trok Bolnes zich terug zodat de ontwikkeling van de TurboDiesel motor gedaan (en betaald!) moest worden door Brons en Industrie. In de tabel hierboven zag u dat er in 1975 totaal 500 man in dienst was, dit was dus het personeel van beide fabrieken aangezien er ook op beide lokaties werd gebouwd.
In het jaar 1976 fuseerde Brons met Industrie uit Alphen a/d Rijn, maar de ziel was er toen al uit.
De fabriek is in 1989 overgenomen door het amerikaanse bedrijf "Waukesha" die onder zijn eigen naam nog steeds motoren maakt in Appingedam.
Helaas is de motorenproduktie van Waukesha gestopt en de onderdelenleveringen voor Bronsmotoren verkocht per december 2004.
Een einde aan 100 jaar motoren bouwen in Appingedam.

Henk Huisman met een Waukesha motor

De naam Brons bestaat nu niet meer, maar zijn oude motoren gaan nog een mensenleven lang mee.
Er zijn veel motoren gemaakt in al die jaren en we vinden ze vandaag de dag nog steeds terug in hun oude glorie.


Het tweede boek van Jan Vegter.


Het nieuwe boek van Jan over Jan

Een must voor iedere motorenliefhebber!
Het boek gaat over de meeste motormerken die het Brons of Brons/Hvid verbrandings systeem hebben gebruikt. Het boek is 159 blz dik geworden. met daarbij ook nog eens 176 foto's. De tekst van de tot nu toe 39 merken die Jan Vegter kon terug halen is in het nederlands. Daarbij zit er een Duitse en Engelse tekst in van hoe de Bronsmotor werkt. Verder zijn er bij alle tekeningen en foto's teksten in het Nederlands, Duits en Engels.
De prijs van het boek is 35 euro.

Het boek van "Bakjeknapper tot turbodiesel" is in december 2014 opnieuw verschenen met wat extra aanvullingen erbij. Uitgebracht nu als deel 1 in een uitgebreide serie van boeken over de nederlandse fabriekanten van motoren. Deerl 2 is inmiddels ook verschenen, dit gaat over motorenfabriek de Industrie.
Bestellen!
Bestel het nieuwe boek "patent Brons - 100 jaar verstuiverbakmotoren" nu direct bij -Profiel uitgeverij.

Bestel het eerste boek "Van bakjeknapper tot turbodiesel" nu direct bij -Profiel uitgeverij.


Ook bij Jan Vegter kunt u deze boeken bestellen:
mail for Jan Vegter or J.Vegter, Jeldingaheerd 8, 9626 AN te Schildwolde, tel; (++31)(0)6-37733152.

De evolutie van de Bronsmotor?
De Evolutie van de Bronsmotor?

Sponsor www.bronsmotor.com
sponsor, click here for info
Sponsor www.bronsmotor.com
sponsor, click here for info

Facts and stories are from the book "van Bakjeknapper tot Turbodiesel" written by J.Vegter.


URL = http://www.bronsmotor.com
For all your questions:
Voor al uw vragen:
ad.langelaar@hetnet.nl


De site Bronsmotor.com heeft de volgende belangrijke kernwoorden: dieselmotor, diesel, brons, viertact, tweetact, verdieseld, verdieselen, injectie, turbodiesel, turbo, verstuiverbakje, verstuiverbak, bakjesknapper, gasverstuiving, sleepboot, gemaal, boot, opduwer, bronsmotor, appingedam , appingedammerbronsmotorenfabriek, bronsmotor.com, bronsengines, bronsparts, parts, bronsdealer, Service, onderdelen, reparatie, bronsengineparts, ransomes , hvid , deutz ,waukesha , berkel, timmer, laurin klement, waverveen, Ad langelaar, Langelaar